Chọn ngành vì "hot", vì nghe lời cha mẹ hay vì điểm số cao? Đó có thể là những cái bẫy khiến bạn hối tiếc sau này. Cùng Thành HR điểm mặt 5 sai lầm kinh điển khi chọn ngành và cách né tránh.

Định Hướng · Giáo Dục · Sự Nghiệp

Sai Lầm Khi Chọn Ngành:
Những Cái Bẫy "Ngọt Ngào"

"Giá như ngày xưa mình không nghe theo bạn bè..." - Câu nói đầy tiếc nuối của rất nhiều sinh viên năm cuối hoặc người mới đi làm.

Chọn ngành học là quyết định đầu tư lớn nhất của tuổi trẻ: 4 năm thanh xuân và hàng trăm triệu đồng học phí. Tuy nhiên, rất nhiều bạn trẻ vẫn đưa ra quyết định này dựa trên cảm tính hoặc áp lực từ bên ngoài.

Bài viết này sẽ chỉ ra 5 sai lầm phổ biến nhất để bạn (hoặc người thân) tránh đi vào "vết xe đổ".

— Thực trạng đáng báo động —

60% làm trái ngành Theo thống kê của Bộ LĐ-TB&XH, khoảng 60% sinh viên làm trái ngành sau khi tốt nghiệp.

Chọn đại Nhiều bạn chọn ngành chỉ vì điểm số phù hợp chứ không phải vì đam mê hay năng lực.

Hiệu ứng đám đông Đổ xô vào các ngành "Hot" dẫn đến cung vượt cầu, thất nghiệp cử nhân tăng cao.

Lý do chọn sai ngành phổ biến

1. Bẫy Tâm Lý Từ Bên Ngoài

Đây là những áp lực khách quan khiến bạn không nghe được tiếng nói bên trong mình.

Sai lầm 1: Chọn theo "Hội bạn thân" (FOMO)

Thấy bạn bè nộp hồ sơ vào Kinh tế, Marketing cũng nộp theo cho "có tụ". Kết quả: Bạn bè học tốt, còn mình thì chật vật vì không hợp tố chất.

Sai lầm 2: Chạy theo ngành "Hot"

Ngành "Hot" hôm nay có thể bão hòa sau 4 năm nữa. Ví dụ: Ngành Ngân hàng từng cực hot thập niên 2000, sau đó dư thừa nhân lực. Hãy chọn ngành "bền vững" thay vì chỉ "hot trend".

Sai lầm 3: Chọn theo kỳ vọng gia đình

"Nhà mình làm bác sĩ cả, con cũng phải thi Y". Nghe lời cha mẹ là tốt, nhưng người đi làm 8 tiếng mỗi ngày là bạn, không phải cha mẹ.

2. Bẫy Nhận Thức Cá Nhân

Đôi khi chính chúng ta cũng tự đánh lừa bản thân về sở thích và năng lực.

• Nhầm lẫn giữa "Sở thích" và "Năng lực": Bạn thích chơi game không có nghĩa là bạn hợp làm lập trình viên game. Bạn thích xem phim không có nghĩa là bạn làm được đạo diễn. Hãy phân biệt rõ Hobby (Thú vui) và Career (Sự nghiệp).
• Chỉ nhìn vào thu nhập: Chọn ngành IT chỉ vì nghe nói lương nghìn đô, nhưng bản thân lại ghét con số và logic. Hệ quả là Burnout (kiệt sức) sớm.
• Chọn đại vì điểm số: "Điểm mình chỉ đủ đỗ ngành này nên học tạm". Tư duy tạm bợ sẽ dẫn đến kết quả tạm bợ.

— Chiến Lược Sửa Sai & Phòng Tránh —

Trắc nghiệm tính cách: Sử dụng MBTI, Holland Code để có cơ sở khoa học về nhóm tính cách phù hợp.

Thử nghiệm (Gap Year/Intern): Xin đi thực tập, kiến tập hoặc làm part-time để hiểu thực tế công việc trước khi chốt ngành học.

Tìm Mentor: Hỏi chuyện những người đang làm trong nghề đó. Hỏi về "mặt trái" của nghề chứ đừng chỉ nghe màu hồng.

Lời Kết

Chọn sai ngành không phải là dấu chấm hết, nhưng nó sẽ khiến bạn đi đường vòng xa hơn. Hãy chậm lại một nhịp để hiểu mình trước khi chọn trường.

Nếu bạn đang cảm thấy mình đã chọn sai, đừng lo lắng, hãy tham khảo bài viết về "Chiến lược chuyển hướng" trong lộ trình bên dưới.

👉 Quay về Lộ Trình: Bí Kíp Tìm Việc A-Z

Bạn có đang hối hận về ngành mình đã chọn không? Hay bạn đã tìm được đúng đam mê? Chia sẻ câu chuyện của bạn nhé! 👇

Timviecnhanh365 - Blog Nghề Nghiệp thuộc hệ sinh thái HRVN Academy

© 2025 HRVN Academy | Nội dung thuộc bản quyền của Thành HR.