Làm trái ngành: Được gì và mất gì khi chuyển hướng sự nghiệp

Học sai ngành, chọn nhầm nghề: Bi kịch hay bước đệm cần thiết? Phân tích chi phí cơ hội, cách xác định thế mạnh bản thân và chiến lược chuyển đổi nghề nghiệp (Career Pivot) từ Thành HR.

Career · Orientation · Self-discovery

Học Sai Ngành & Làm Trái Nghề:
Khi "Sai Lầm" Là Bước Đệm Tìm Lại Chính Mình

"Cầm tấm bằng Đại học loại Giỏi nhưng mỗi ngày đi làm đều cảm thấy vô cùng nặng nề. Nhận ra công việc hiện tại không phải thế mạnh của mình sau 2 năm cày cuốc. Bạn có thấy mình trong đó không?"

Rất nhiều bạn trẻ bước vào Đại học với sự định hướng mơ hồ từ gia đình hoặc chạy theo số đông. Để rồi khi thực sự va chạm với công việc, họ mới vỡ lẽ: "Đây không phải là cuộc đời mình muốn sống". Việc chuyển hướng (Làm trái ngành) lúc này không chỉ là sự thay đổi công việc, mà là hành trình dũng cảm để sửa chữa sai lầm của quá khứ. Cùng Thành HR phân tích cái giá của việc "quay đầu" và chiến lược để bắt đầu lại nhé!

— Tổng quan tư duy (Mindset Check) —

Thực trạng phổ biến Chọn ngành vì "bố mẹ bảo thế", vì "hot trend", nhưng ra trường làm việc lại thấy chán nản, không phát huy được sở trường.

Cái giá phải trả (Cost) Tiếc nuối 4 năm đại học và tiền bạc. Phải chấp nhận xuất phát sau bạn bè đồng trang lứa.

Cơ hội đổi đời Thà mất 4 năm để nhận ra sai lầm, còn hơn mất cả đời làm một công việc mình ghét và yếu kém.

So sánh cảm xúc công việc

Bạn không cô đơn (Fact Check):

Đừng quá tự trách nếu bạn đang làm trái ngành. Theo nghiên cứu của Cục Dự trữ Liên bang New York (Federal Reserve Bank of New York), chỉ có khoảng 27% cử nhân đại học thực sự làm việc trong lĩnh vực liên quan trực tiếp đến chuyên ngành của họ. Phần lớn chúng ta đều phải vừa làm vừa điều chỉnh (pivot) để tìm ra nơi mình thuộc về.
(Nguồn: Washington Post & Federal Reserve Bank of NY)

1. Cái "Mất": Chi Phí Của Việc Định Hướng Sai

Quyết định từ bỏ con đường cũ để rẽ sang hướng mới chưa bao giờ là dễ dàng. Bạn sẽ phải đối mặt với những mất mát thực tế:

• Chi phí chìm (Sunk Cost): Thời gian 4 năm đại học, học phí và cả những năm tháng đi làm ở vị trí cũ. Cảm giác "tiếc của" là rào cản tâm lý lớn nhất.
• Thu nhập sụt giảm: Bạn có thể đang là Senior ở nghề cũ (dù không thích), nhưng khi sang nghề mới, bạn là Fresher. Mức lương có thể giảm 30-50%.
• Áp lực đồng trang lứa (Peer Pressure): Nhìn bạn bè thăng tiến, ổn định, còn mình lại "lọ mọ" bắt đầu lại từ con số 0. Cảm giác thua kém là điều khó tránh khỏi.

2. Cái "Được": Khi Dũng Cảm Sửa Sai

Tuy nhiên, nếu vượt qua được giai đoạn khó khăn ban đầu, phần thưởng dành cho bạn là vô giá:

🌟 Tìm thấy "Long Mạch" (Thế mạnh)

Được làm việc đúng sở trường giúp bạn thăng hoa, năng suất tăng gấp bội và không còn cảm giác mỗi ngày đi làm là một gánh nặng.

🚀 Sự nghiệp bền vững

Công việc không phù hợp chỉ là tạm bợ. Công việc đúng đam mê và năng lực mới là sự nghiệp cả đời. Bạn sẽ đi nhanh hơn người khác khi tìm đúng đường đua.

💡 Góc nhìn Thành HR: Đừng vứt bỏ hoàn toàn quá khứ. Kỹ năng tư duy, giao tiếp, ngoại ngữ bạn tích lũy được từ ngành học cũ chính là "Kỹ năng chuyển đổi" (Transferable Skills). Nó giúp bạn có góc nhìn đa chiều mà những người học đúng ngành thuần túy không có được.

3. Lời Khuyên: Làm Sao Để "Quay Xe" An Toàn?

Nếu bạn đã nhận ra mình chọn sai, đừng nghỉ việc ngay lập tức một cách cảm tính. Hãy hành động có chiến lược:

1. Tự đánh giá lại (Self-Audit) Thực sự bạn không hợp với NGHỀ này, hay chỉ là không hợp với CÔNG TY này? Hãy làm các bài trắc nghiệm tính cách (MBTI, DISC) hoặc tham vấn Mentor để xác định rõ thế mạnh.

2. Chuyển đổi mềm (Soft Pivot) Dùng thời gian rảnh để học kỹ năng mới, làm dự án nhỏ (Side Project) hoặc Freelance để "nhúng chân" vào lĩnh vực mới xem có thực sự hợp không.

3. Chấp nhận lùi để tiến Chuẩn bị quỹ dự phòng tài chính cho 6 tháng. Hạ cái tôi xuống để học hỏi từ những người trẻ hơn mình.

Lời Kết Từ Thành HR

Phát hiện mình đi sai đường không đáng sợ, đáng sợ là biết sai mà vẫn cố đi tiếp vì sợ sự thay đổi. Tấm bằng đại học là minh chứng cho khả năng học hỏi, không phải là bản án chung thân giam cầm bạn trong một công việc không phù hợp.

"Thà làm lại từ đầu ở tuổi 25, 30 còn hơn sống mòn mỏi đến 60 tuổi với sự hối tiếc. Hãy dũng cảm tìm lại chính mình!"

© 2025 HRVN Academy | Nội dung thuộc bản quyền của Thành HR.